چطور اردربوک را بخوانیم: دیوارها، اسپوفینگ و ردپای پول بزرگ

اولین بار که اردربوک را باز می‌کنی، فقط ستون‌هایی از عدد می‌بینی که مدام عوض می‌شوند. ولی با کمی تمرین، همین عددها داستان بازار را تعریف می‌کنند. در این مقاله چند الگوی پرکاربرد را با هم مرور می‌کنیم.

ساختار اردربوک

اردربوک دو طرف دارد: سمت خرید (Bids) که معمولاً سبز است و از بالاترین پیشنهاد خرید به پایین مرتب می‌شود، و سمت فروش (Asks) که قرمز است و از پایین‌ترین قیمت فروش به بالا. فاصله‌ی بین بهترین خرید و بهترین فروش اسپرد است. هرچه اسپرد کمتر و حجم هر سطح بیشتر باشد، بازار نقدشونده‌تر است.

الگوی اول: دیوار

دیوار یعنی یک سطح قیمت با حجمی خیلی بیشتر از سطوح اطرافش. دیوار خرید می‌تواند مثل کف عمل کند و دیوار فروش مثل سقف. اما همه‌ی دیوارها واقعی نیستند. چند نشانه برای تشخیص:

• دیوار واقعی وقتی قیمت به آن می‌رسد، معامله‌ها را جذب می‌کند و حجمش کم‌کم مصرف می‌شود.
• دیوار جعلی درست قبل از رسیدن قیمت ناپدید می‌شود یا عقب می‌کشد. هدفش ترساندن یا فریب دادن بقیه است.
• دیواری که مدام جابه‌جا می‌شود تا همیشه کمی بالاتر یا پایین‌تر از قیمت بماند، معمولاً کار الگوریتم است.

الگوی دوم: اسپوفینگ

اسپوفینگ یعنی گذاشتن سفارش بزرگ بدون قصد اجرا، فقط برای اینکه بقیه فکر کنند فشار خرید یا فروش زیاد است. فرض کن کسی دیوار فروش بزرگی بالای قیمت می‌گذارد؛ تریدرهای کوچک می‌ترسند و می‌فروشند، او ارزان‌تر می‌خرد و بعد دیوار را برمی‌دارد. تنها راه دیدن این بازی، دنبال کردن زنده‌ی اردربوک است؛ عکسی از آن کافی نیست.

الگوی سوم: عدم‌تعادل

مجموع حجم چند سطح اول خرید را با چند سطح اول فروش مقایسه کن. اگر مثلاً سمت خرید سه برابر سنگین‌تر باشد، در کوتاه‌مدت احتمال فشار رو به بالا بیشتر است. این عدد به‌تنهایی سیگنال نیست، اما وقتی با جهت روند و حجم معامله‌ها همسو باشد، ارزش پیدا می‌کند.

الگوی چهارم: نوار معامله‌ها

اردربوک می‌گوید چه کسی منتظر است و نوار معامله‌ها (Time & Sales) می‌گوید چه کسی واقعاً عمل کرده. اگر قیمت به یک دیوار فروش رسیده و پشت سر هم معامله‌های خرید بزرگ ثبت می‌شود و دیوار آب می‌رود، احتمال شکست آن سطح بالاست. ترکیب این دو، قوی‌ترین برداشت را می‌دهد.

یک اشتباه رایج

خیلی‌ها تا یک دیوار بزرگ می‌بینند، فوراً جهت معامله را انتخاب می‌کنند. ولی اردربوک چیزی را نشان می‌دهد که می‌تواند در یک ثانیه عوض شود. بهتر است آن را ابزار تأیید بدانی: ایده‌ات را از روند، سطح قیمتی و مدیریت ریسک بگیر و اردربوک را برای زمان‌بندی دقیق‌تر ورود یا خروج به کار ببر.